آشنایی با انواع شیرها در کشاورزی
مدیریت صحیح جریان آب، یکی از مهمترین عوامل موفقیت در کشاورزی مدرن است. در سیستمهای آبیاری تحت فشار قطرهای و بارانی، انتخاب شیر مناسب نقش مستقیمی در کنترل آب، کاهش هدررفت و افزایش راندمان آبیاری دارد. شیرآلات کشاورزی در مدلها و سایزهای مختلفی تولید میشوند که هرکدام کاربرد مشخصی در زمینهای زراعی و باغی دارند. در ادامه با رایجترین انواع شیرهای مورد استفاده در کشاورزی آشنا میشویم.
شیر توپی کشاورزی
شیر توپی یکی از پرکاربردترین شیرها در سیستمهای آبیاری کشاورزی است که برای قطع و وصل سریع جریان آب استفاده میشود. این شیرها معمولاً در دو مدل دسته فلزی (گازی) و دسته پلیمری تولید میشوند.
شیرهای توپی از مواد پلیمری درجه یک یا درجه دو ساخته شده و در برندهای متنوعی در بازار موجود هستند. این شیرها در سایزبندی ½ اینچ تا ۴ اینچ عرضه میشوند و در سیستمهای آبیاری قطرهای مانند نوار تیپ و همچنین آبیاری بارانی شامل لوله مهپاش و آبپاش کاربرد گستردهای دارند. نصب آسان، قیمت مناسب و عملکرد سریع از مهمترین مزایای این نوع شیر است.
شیر پروانهای (ویفری) پلیمری
شیر پروانهای پلیمری یکی از گزینههای بسیار رایج برای لولههای با قطر بالا در سیستمهای آبیاری کشاورزی است. این شیر بیشتر برای قطع و وصل جریان آب در خطوط اصلی و نیمهاصلی استفاده میشود و کنترل جریان را با سرعت بالا انجام میدهد.
شیر پروانهای پلیمری ویفری در سایزهای متنوع ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۸ و ۱۰ اینچ در بازار موجود است و نیاز پروژههای مختلف آبیاری را پوشش میدهد. استفاده از متریال باکیفیت در برند های معروف در ساخت این شیر باعث شده مقاومت بالایی در برابر فشار آب، نور خورشید و شرایط محیطی داشته باشد. طراحی ساده، نصب آسان و دوام بالا، این شیر را به انتخابی اقتصادی و مطمئن در سیستمهای آبیاری تبدیل کرده است.
شیر کشویی (گِیتولو)
شیر کشویی یا گِیتولو یکی از شیرهای رایج در زمینه کشاورزی است که صرفاً برای قطع و وصل کامل جریان آب به کار میرود و برای تنظیم دبی مناسب نیست. این شیر با بالا و پایین رفتن صفحه داخلی (کشو)، مسیر عبور آب را کاملاً باز یا بسته میکند. این شیر در دو طرف ورودی و خروجی آب حالت فلنج دار است.
شیر کشویی معمولاً در خطوط اصلی آبیاری استفاده میشود؛ جایی که نیاز به باز یا بسته بودن کامل جریان وجود دارد. دوام بالا و قابلیت استفاده در فشارهای مختلف از مزایای این نوع شیر است، اما سرعت عملکرد آن نسبت به شیر توپی و پروانهای کمتر است.
جمعبندی
در سیستمهای آبیاری کشاورزی، هر نوع شیر کاربرد مشخصی دارد. شیر توپی برای انشعابات و کنترل سریع، شیر پروانهای پلیمری برای خطوط با قطر بالا و مدیریت راحت جریان، و شیر کشویی برای قطع و وصل کامل آب در مسیرهای اصلی استفاده میشود. انتخاب درست شیرآلات متناسب با نوع سیستم آبیاری، باعث افزایش راندمان، کاهش استهلاک تجهیزات و صرفهجویی در مصرف آب خواهد شد.
تفاوت شیر توپی دسته فلزی و دسته پلیمری در چیست؟
از نظر عملکرد تفاوتی ندارند، اما دسته فلزی مقاومت بالاتری در شرایط سخت دارد و دسته پلیمری سبکتر بوده و معمولاً قیمت مناسبتری دارد.
آیا شیر کشویی برای آبیاری قطرهای مناسب است؟
شیر کشویی بیشتر برای خطوط اصلی استفاده میشود و برای کنترل یا تنظیم جریان در آبیاری قطرهای توصیه نمیشود، چون عملکرد آن کندتر است.
چرا در سایزهای بالا شیر توپی کمتر استفاده میشود؟
در سایزهای بزرگ، شیر توپی سنگینتر و گرانتر میشود و باز و بسته کردن آن سختتر است، به همین دلیل شیر پروانهای گزینه رایجتری محسوب میشود.