6 دلیل یکسان آب ندادن ابتدا و انتها نوار تیپ
یکی از مشکلات رایج در سیستمهای آبیاری قطرهای، آبدهی نامتعادل نوار تیپ در طول مسیر است؛ بهطوریکه ابتدای نوار آبدهی بیشتری دارد و هرچه به انتها نزدیک میشویم، آبدهی کاهش مییابد. این مشکل معمولاً یکی یا ترکیبی از دلایل زیر دارد:
۱. کمبود فشار در سیستم
اولین و مهمترین دلیل، افت فشار است. پمپ باید فشاری بین ۲ تا ۲.۵ بار ایجاد کند. برای اطمینان از فشار مناسب، باید یک فشارسنج بعد از پمپ و یک فشارسنج دیگر در ابتدای هر یک از انشعابات نوار تیپ نصب شود؛ فشار در محل انشعابات باید بین ۰.۴ تا ۱ بار باشد. دلایل دیگر افت فشار میتواند طولانیبودن بیشازحد لولهی اصلی یا تعداد زیاد انشعابات گرفتهشده از آن باشد. همچینن برای اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله فشار استاندارد نوار تیپ رو مطالعه فرمایید.
۲. انشعاب گیری بیش از حد از لولهی اصلی
هر لوله ظرفیت محدودی برای تعداد انشعاب دارد. برای مثال، از یک لولهی ۶۳ میلیمتری میتوان بین ۴۰ تا ۶۰ انشعاب نوار تیپ با فاصلهی ۵۰ سانتیمتر گرفت. اگر تعداد انشعابات از این میزان بیشتر شود، آبدهی نوار تیپها در نقاط مختلف یکسان نخواهد بود و رشد محصول هم بهصورت ناهماهنگ (کرت به کرت) خواهد بود.
۳. فاصلهی نامناسب در پهن کردن نوار تیپ
هر نوع نوار تیپ، فاصلهی استاندارد خودش را برای پهنشدن روی زمین دارد:
نوار تیپ ۲۰ سانتی: فاصلهی مناسب بین ۵۰ تا حداکثر ۶۵ سانتیمتر
نوار تیپ ۱۰ سانتی: فاصلهی مناسب بین ۳۵ تا حداکثر ۴۵ سانتیمتر
بیشتر شدن این فاصله از حد مجاز، باعث کاهش آبدهی نوار تیپ میشود. برای اطلاع بیشتر در این باره میتوانید به مقاله طول مجاز پهن کردن نوار تیپ بپردازید.
۴. نصب در زمین های با شیب نامناسب
اگر شیب زمین بین ۵ تا ۶ درصد باشد، قابلاصلاح است و مشکل خاصی ایجاد نمیکند.
اگر شیب بیشتر از این مقدار باشد، آبدهی نوار تیپ یکنواخت نخواهد بود.
اگر شیب کمتر از ۳ تا ۴ درصد باشد، بهتر است نوار تیپ بهصورت عمود بر شیب نصب شود؛ در این حالت فشار به لولهی اصلی منتقل میشود (که مقاومت بیشتری دارد) و فشار از روی نوار تیپ برداشته میشود تا آبدهی یکسانتری داشته باشد.
۵. گرفتگی قطره چکان ها بر اثر ذرات معلق در آب
اگر منبع آب چاه باشد و ذرات سنگین مثل شن و سنگریزه داشته باشد، باید از فیلتر هیدروسیکلون (شنگیر) استفاده کرد. اگر منبع آب استخر باشد و ذرات سبک مثل برگ و چوب در آن وجود داشته باشد، فیلتر دیسکی گزینهی مناسبتری است. بدون فیلتر مناسب، بخشی از قطرهچکانهای نوار تیپ مسدود میشوند و آبدهی یکسان نخواهد بود.
۶. پارگی یا سوراخ شدگی نوار تیپ هنگام نصب
در زمان کشیدن و نصب نوار تیپ (با دست یا با دستگاه)، ممکن است نوار پاره یا سوراخ شود. در این حالت آب و فشار سیستم از همان نقطه تخلیه میشود و در نتیجه نوار تیپ در قسمتهای جلوتر (پاییندست) بهاندازهی کافی آب دریافت نمیکند.
جمع بندی
آبدهی نامتعادل نوار تیپ معمولاً نتیجهی یک یا چند مشکل ساده در طراحی یا اجرای سیستم آبیاری است؛ از فشار نامناسب پمپ تا انشعابگیری بیشازحد، فاصلهی غلط در پهنکردن نوار، شیب نامناسب زمین، گرفتگی قطرهچکانها یا حتی یک سوراخ کوچک روی نوار. خوشبختانه هرکدام از این دلایل قابل بررسی و رفع است؛ کافی است با فشارسنج، فشار سیستم را در نقاط مختلف کنترل کنید، استانداردهای فاصله و تعداد انشعاب را رعایت کنید، فیلتر مناسب نوع منبع آبتان را نصب کنید و در زمان نصب نوار تیپ، دقت کافی برای جلوگیری از پارگی داشته باشید. رعایت همین نکتههای ساده، آبدهی یکنواخت و در نتیجه رشد یکسان محصول را در طول کل مسیر تضمین میکند.
اگر نوار تیپ پاره یا سوراخ شود چه باید کرد؟
محل آسیبدیده باید با رابط تیپ به تیپ یا چسب مخصوص ترمیم شود تا فشار و آب سیستم در همان نقطه هدر نرود و به قسمتهای انتهایی نوار برسد.
فشار استاندارد کار نوار تیپ چقدر است؟
فشار کاری مناسب برای نوار تیپ بین ۰.۴ تا ۱ اتمسفر (بار) است؛ فشار ایدهآل حدود ۰.۶ اتمسفر در نظر گرفته میشود.
حداکثر شیب مجاز برای نصب نوار تیپ چقدر است؟
تا حدود ۵ تا ۶ درصد شیب قابلاصلاح است؛ بیشتر از این مقدار باعث آبدهی ناهماهنگ میشود. در شیبهای کمتر از ۳ تا ۴ درصد، نصب عمود بر شیب توصیه میشود.
